Sàn Upcom là gì? Những thông tin quan trọng cần biết về sàn Upcom

Nhắc đến những sàn giao dịch chứng khoán phổ biến tại Việt Nam thì không thể bỏ qua cái tên sàn Upcom. Đây là nơi tập trung một số lượng chứng khoán vô cùng lớn trên thị trường. Vậy cụ thể sàn Upcom là gì? Quy định giao dịch tại sàn Upcom như thế nào? Làm sao để đầu tư trên sàn Upcom hiệu quả? Hãy theo dõi bài viết dưới đây để tìm hiểu ngay nhé!

Sàn Upcom là gì?

Upcom – viết tắt của cụm từ Unlisted Public Company Market, nghĩa là thị trường của những công ty đại chúng chưa niêm yết. Sàn Upcom là nơi giao dịch với những công ty cổ phần hoặc trách nhiệm hữu hạn, phát hành chứng khoán ra công chúng nhưng chưa được niêm yết. Hiện nay, sàn hoạt động dưới sự quản lý trực tiếp của Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX).

Khi cổ phiếu của một công ty chưa đăng ký hoặc không đủ điều kiện niêm yết trên sàn HOSE và sàn HNX, chúng sẽ được giao dịch trên sàn Upcom (hay thị trường Upcom).

Được thành lập từ năm 2009 chỉ với 10 doanh nghiệp tham gia. Nhưng hiện nay, sàn Upcom đã trở thành nơi hội tụ của hàng trăm doanh nghiệp lớn nhỏ và trở thành trạm trung chuyển chứng khoán, khuyến khích các công ty chưa niêm yết tham gia đầu tư.

Sàn Upcom chịu sự quản lý và bảo vệ của pháp luật nên có sự đảm bảo về thông tin của các công ty niêm yết, nhất là báo cáo tài chính. Tuy nhiên, mức độ minh bạch, chất lượng doanh nghiệp và tính thanh khoản vẫn chưa bằng hai sàn giao dịch lớn HNX và HOSE.

Ưu điểm và nhược điểm của sàn Upcom

Để đánh giá về chất lượng sàn Upcom, nhà đầu tư cần quan tâm đến một số ưu điểm và nhược điểm dưới đây:

Ưu điểm

  • Sàn Upcom hoạt động minh bạch, công khai, đảm bảo sự uy tín và an toàn cho các nhà giao dịch. Thêm vào đó, sàn Upcom được đánh giá tốt hơn sàn OTC do hoạt động dưới sự quản lý, giám sát của trung tâm giao dịch chứng khoán Hà Nội.
  • Với sự liên kết chặt chẽ giữa sàn Upcom và sàn HNX, nhà đầu tư có thể tiếp cận nhiều doanh nghiệp tốt thông qua cổng thông tin sàn HNX. Đồng thời, quá trình giao dịch luôn diễn ra nhanh chóng, dễ dàng và được đảm bảo an toàn.
  • Việc đăng ký giao dịch trên sàn Upcom sẽ làm bàn đạp cho doanh nghiệp thực hiện niêm yết trên sàn HOSE và HNX dễ dàng hơn sau này. Ngoài ra, đây cũng là nơi giúp doanh nghiệp tiếp cận với nhiều nhà đầu tư một cách dễ dàng.

Nhược điểm

  • Mức độ rủi ro khi giao dịch tại sàn Upcom sẽ cao hơn những sàn chứng khoán khác. Do đó nên mức giá giao dịch tại đây khá thấp. Tuy nhiên, nếu phân tích và tìm hiểu kỹ lưỡng, nhà đầu tư vẫn có thể kiếm được những khoản lời.
  • Tiêu chuẩn của sàn Upcom thấp hơn hai sàn lớn là HOSE và HNX.
  • Một số mã cổ phiếu có tính thanh khoản thấp hoặc không còn được giao dịch.
  • Sàn Upcom là nơi thích hợp để đầu cơ hơn đầu tư. Bởi vì biên độ dao động tại sàn này là ± 15%, trong khi sàn HNX là ± 10% và sàn HOSE là ± 7.5%.

Các nhóm cổ phiếu trên sàn Upcom

Tại sàn Upcom, toàn bộ cổ phiếu sẽ được chia thành 3 nhóm như sau:

  • UpCom Large: Nhóm tập hợp những cổ phiếu của doanh nghiệp có vốn chủ sở hữu tối thiểu là 1.000 tỷ đồng.
  • Upcom Medium: Nhóm này bao gồm cổ phiếu thuộc những công ty có vốn chủ sở hữu từ 300 tỷ đến dưới 1.000 tỷ đồng.
  • Upcom Small: Nhóm các cổ phiếu của công ty có vốn chủ sở hữu từ 10 tỷ đến dưới 300 tỷ đồng.

Cách phân loại này được thực hiện dựa trên quy mô của công ty phát hành cổ phiếu. Với những doanh nghiệp lớn, cổ phiếu sẽ có giá trị cao hơn và tỷ lệ tăng trưởng duy trì trong dài hạn, ít có biến động. Còn các công ty nhỏ sẽ có giá trị cổ phiếu thấp, tuy nhiên, thu nhập của cổ đông có cơ hội tăng mạnh nếu doanh nghiệp có sự bứt phá trong tương lai. Nhà đầu tư có thể căn cứ vào mục tiêu đầu tư của mình để lựa chọn loại cổ phiếu phù hợp nhất.

Quy định giao dịch cổ phiếu tại sàn Upcom

Để tham gia đầu tư trên sàn Upcom, đầu tiên nhà giao dịch cần nắm rõ những quy định quan trọng tại sàn này:

  • Thời gian giao dịch

Sàn Upcom quy định về thời gian giao dịch trong ngày như sau:

+ Buổi sáng: Bắt đầu từ 9h đến 11h30

+ Buổi chiều: Bắt đầu từ 13h30 đến 15h

Mỗi ngày, sàn chỉ mở một phiên giao dịch sáng và một phiên vào buổi chiều đối với phương thức khớp lệnh liên tục. Đối với phương thức giao dịch thỏa thuận sẽ không có quy định về thời gian cũng như số lần đặt lệnh, chỉ cần thực hiện khi sàn đang đang hoạt động là được. 

Vào thứ 7, chủ nhật và các ngày lễ, sàn sẽ nghỉ hoạt động theo quy định của Luật lao động Việt Nam.

  • Nguyên tắc khớp lệnh

Tại sàn Upcom, lệnh giao dịch sẽ được khớp theo 2 nguyên tắc sau:

+ Ưu tiên về thời gian: Nếu có cùng mức giá, lệnh nào đặt trước sẽ được ưu tiên thực hiện trước.

+ Ưu tiên về giá: Trong vị thế bán, giá bán thấp hơn sẽ được xếp trước. Ngược lại, đối với vị thế mua, giá mua cao hơn sẽ được xếp trước.

Việc đặt giá mua/ bán sẽ thay đổi trong biên độ ± 15% so với giá tham chiếu trên thị trường. Nhà đầu tư có thể chọn đặt ở mức giá trần/ sàn hoặc sát trần/ sát sàn tùy theo đánh giá về khả năng sinh lời của lần đặt lệnh này.

  • Đơn vị giao dịch và giá tham chiếu

Sàn Upcom chia giao dịch cổ phiếu thành 2 loại lô khác nhau:

+ Lô chẵn: Những giao dịch có khối lượng 100 cổ phiếu và bội số của 100 (200, 1300, 1700…).

+ Lô lẻ: Những giao dịch có khối lượng từ 1 đến 99 cổ phiếu. Giao dịch lô lẻ có tính thanh khoản thấp. Bởi vì thường sẽ ít có nhà đầu tư sẽ mua lẻ cổ phiếu, trừ khi đó là những cổ phiếu hiếm. Và lệnh giao dịch chỉ được khớp nếu bạn bán lô lẻ và có người mua lô lẻ, chứ lô lẻ không thể khớp với lô chẵn.

Về bước giá, sàn Upcom quy định là 100 đồng. Tức là bạn chỉ có thể đặt giá 13.400, 13.500 chứ không thể đặt là 13.450 (đây là bước giá 50 đồng). 

Giá tham chiếu là mức giá cơ bản để làm cơ sở tính toán biên độ giao động giá trong ngày giao dịch. Trên sàn UpCom, giá tham chiếu là bình quân gia quyền (hay trung bình cộng có trọng số) của các giá giao dịch lô chẵn thực hiện theo phương thức khớp lệnh liên tục của ngày giao dịch gần nhất trước đó.

  • Lệnh giao dịch

Tại các sàn HOSE và HNX, nhà đầu tư có thể đặt các lệnh thị trường như ATC, OTC, MP… nhưng tại sàn Upcom, bạn chỉ có thể sử dụng duy nhất 1 loại lệnh là lệnh giới hạn (LO). Với lệnh này, nhà đầu tư muốn mua cổ phiếu tại mức giá bao nhiêu thì đặt ra giá bấy nhiêu, trong phạm vi giá trần và giá sàn.

Khi nhà đầu tư muốn sửa lệnh hoặc hủy lệnh trong lúc lệnh vẫn đang có hiệu lực, sàn UpCom có quy định cụ thể như sau:

+ Việc hủy lệnh giới hạn chỉ có hiệu lực đối với lệnh gốc chưa được khớp, tức là chưa diễn ra giao dịch hoặc phần còn lại của lệnh gốc chưa thực hiện.

+ Nếu khối lượng được sửa thành giảm: Thứ tự ưu tiên của lệnh vẫn giữ nguyên như lệnh ban đầu.

+ Nếu khối lượng được sửa thành tăng: Thứ tự ưu tiên được tính kể từ thời điểm lệnh sửa được nhập vào, thứ tự cũ bị xóa bỏ.

Cách đầu tư hiệu quả trên sàn Upcom

Sàn Upcom là thị trường có rất nhiều cơ hội hấp dẫn, nhưng kèm theo đó là một số nguy cơ rủi ro tiềm ẩn. Để có quyết định đầu tư chính xác và hiệu quả, các nhà giao dịch nên ghi nhớ một số lưu ý dưới đây:

  • Lựa chọn cổ phiếu của những doanh nghiệp công khai thông tin rõ ràng, minh bạch. Đặc biệt, ưu tiên những doanh nghiệp chất lượng cao, uy tín với mức giá hợp lý.
  • Không nên đầu tư những mã cổ phiếu có biến động bất thường và không nắm chắc. Cần có kế hoạch phòng ngừa rủi ro và cắt lỗ phù hợp.
  • Nhà đầu tư cần chú ý về thời điểm mua, khi giá bán thấp được ưu tiên trước nghĩa là có rất nhiều người đang chờ để mua nó. Hãy tìm hiểu và theo dõi cổ phiếu để không bỏ lỡ thời điểm giá hời.

Lời kết

Mỗi sàn chứng khoán đều có những điểm mạnh và hạn chế khác nhau. Tùy theo khẩu vị rủi ro và mục đích đầu tư mà mỗi người sẽ đưa ra lựa chọn sàn giao dịch riêng. Hy vọng bài viết trên đã giúp các nhà đầu tư hiểu rõ hơn về sàn Upcom trên thị trường chứng khoán. Hãy tiếp tục trang bị thêm nhiều kiến thức và học hỏi kinh nghiệm để luôn giao dịch thành công nhé!