ROS là gì? Mối quan hệ giữa ROS với ROA và ROE

Trong hoạt động kinh doanh, việc theo dõi tỷ suất sinh lời là yếu tố thiết yếu mà bất kỳ doanh nghiệp hay nhà đầu tư nào cũng phải am hiểu. Trong đó, ROS chính là chỉ số giúp bạn thực hiện điều đó và càng rõ nét hơn khi kết hợp với ROE, ROA. Vậy ROS là gì? Bài viết dưới đây Plimsoll.org sẽ phân tích rõ về ROS và công thức tính chỉ số ROS, đồng thời chỉ ra mối quan hệ giữa ROS với ROE và ROA một cách chi tiết nhất. Hãy cùng theo dõi bạn nhé! 

Chỉ số ROS là gì?

ROS (Return On Sales) là chỉ số lợi nhuận trên doanh thu hay cụ thể hơn là lợi nhuận sau thuế trên doanh thu thuần. Chỉ số này dùng để đo lường tỷ lệ phần trăm thu nhập có được từ việc bán hàng, từ đó doanh nghiệp sẽ biết được với 100 đồng doanh thu thì có bao nhiêu đồng lợi nhuận. 

Chỉ số ROS là gì?

Có thể nói, ROS là chỉ số tài chính phản ánh rõ nét tình hình hoạt động kinh doanh, sản xuất của một doanh nghiệp, liên quan đến các vấn đề như quản lý doanh thu, chi phí doanh nghiệp, chiến lược kinh doanh,… ROS càng cao sẽ càng chứng minh được sự thịnh vượng của doanh nghiệp đó trên thương trường.

Công thức tính chỉ số ROS

Chỉ số ROS được tính ở một kỳ nhất định, các đại lượng trong công thức tính chỉ số ROS có thể lấy từ báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp:

Công thức tính chỉ số ROS

Trong đó:

ROS > 0: Doanh nghiệp kinh doanh lãi

ROS < 0: Doanh nghiệp kinh doanh lỗ

Ví dụ cách tính chỉ số ROS:

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh công ty A năm 2020

Theo báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của công ty A năm 2020 (đơn vị: đồng), ta có:

  • Lợi nhuận sau thuế (60): 397,600,000 đồng
  • Doanh thu thuần (10): 4,955,000,000 đồng

ROS = 100% x 397,600,000/4,955,000,000 = 0,08 = 8 % 

Như vậy, ROS = 0.08 > 0, nghĩa là doanh nghiệp đang kinh doanh có lãi.

Ý nghĩa chỉ số ROS

Thông qua chỉ số ROS, chủ doanh nghiệp dễ dàng nắm bắt được hiệu suất kinh doanh, đánh giá được công tác quản lý chi phí (bán hàng, quản lý doanh nghiệp) có tốt hay không. Từ đó, đưa ra các giải pháp bổ sung hoặc khắc phục nhằm tạo ra doanh thu và lợi nhuận tối đa nhất.

Vì doanh thu thuần luôn là con số dương, nên chỉ số ROS âm hay dương phụ thuộc rất nhiều vào lợi nhuận sau thuế. Chính vì điều này mà ROS mới trở thành yếu tố đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. 

Ý nghĩa chỉ số ROS
  • Nếu kết quả chỉ số ROS dương: nghĩa là lợi nhuận trên doanh thu từ việc bán hàng rất đáng kể. Trong giai đoạn đó, tình hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đang có lãi. Hơn nữa, ROS càng cao thì càng chứng tỏ chiến lược kinh doanh, công tác quản lý chi phí đang hoạt động hiệu quả. 
  • Nếu kết quả chỉ số ROS âm: nghĩa là lợi nhuận trên doanh thu từ việc bán hàng không cao, thậm chí là thua lỗ. Điều này đã phần nào cho thấy chiến lược kinh doanh chưa thực sự đúng đắn, chưa kiểm soát chặt chẽ các loại chi phí bao gồm chi phí đầu vào, chi phí quản lý doanh nghiệp, bán hàng,… Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp ROS âm, không có nghĩa là công ty đang thua lỗ mà có thể điều này đang nằm trong chiến lược của doanh nghiệp. 

=> Vì thế, trước khi đánh giá hiệu suất kinh doanh của bất kỳ một doanh nghiệp nào, ngoài ROS nhà đầu tư nên vận dụng nhiều tiêu chí, chỉ số khác nhau để có cái nhìn toàn cảnh và đưa ra kết luận khách quan hơn nhé!

*Lưu ý: Giá trị của chỉ số ROS còn phụ thuộc vào những đặc điểm kinh doanh của từng ngành nghề khác nhau. Do đó, nhà đầu tư nên vận dụng chỉ số ROS để so sánh các doanh nghiệp trong cùng nhóm ngành để đưa ra kết quả chính xác nhất. 

Chỉ số ROS bao nhiêu là tốt?

So sánh với chỉ số ROS trung bình của ngành

Như đã nói, mỗi ngành nghề khác nhau sẽ có chỉ số ROS trung bình khác nhau, nên khi đánh giá chúng ta chỉ nên so sánh với mức trung bình của ngành nghề đó. 

Nếu chỉ số ROS của công ty luôn duy trì ổn định, hoặc cao hơn mức trung bình ngành thì doanh nghiệp đó đang hoạt động khá tốt, không ngừng vươn lên trên thị trường và ngược lại. 

Khi ROS đứng độc lập

  • Chỉ số ROS > 0 là doanh nghiệp đã bắt đầu kinh doanh có hiệu quả. 
  • Nếu chỉ số ROS ≥ 10% và luôn duy trì ở mức này, nghĩa là công ty vững mạnh. 

So sánh chỉ số ROS hiện tại với quá khứ

ROS là chỉ số lợi nhuận trên doanh thu trong một thời kỳ, theo từng quý, từng năm. Vì thế, để xác định kết quả kinh doanh của một doanh nghiệp có thực sự tốt hay không, bạn cần phải so sánh ROS trong một thời gian dài (từ 3 đến 5 năm).

Nếu trong khoảng thời gian đó, chỉ số ROS > 0, đồng thời luôn duy trì mức tăng đều đặn qua các quý, các năm nghĩa là doanh nghiệp đã đi vào ổn định và có chiều hướng phát triển mạnh mẽ ra thị trường. 

Dựa vào chiến lược kinh doanh hiện tại của doanh nghiệp

Thông thường, nếu chỉ số ROS ở trạng thái âm, nhà đầu tư sẽ cho rằng doanh nghiệp đó đang thua lỗ, đầu tư vào sẽ không mang lại kết quả cao. Nhưng trước khi đánh giá, bạn cần phải cân nhắc thật kỹ lưỡng điều này, vì có thể chiến lược của doanh nghiệp là chiếm lĩnh thị trường. 

Với chiến lược này, chủ doanh nghiệp sẽ tập trung vào việc mở rộng phạm vi hoạt động thì chỉ số ROS rất khó để dương, vì phải bỏ ra rất nhiều chi phí hoạt động. 

Ngược lại, mục tiêu của doanh nghiệp là lợi nhuận thì đương nhiên khi chỉ số ROS âm nghĩa là doanh nghiệp đang thua lỗ. 

Mối quan hệ giữa ROS với ROA và ROE

ROA (tỷ suất sinh lời trên tài sản) và ROE (tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu) là 2 chỉ số này có mối quan hệ mật thiết với chỉ số ROS và thường được kết hợp với chỉ số ROS để đánh giá tốc độ tăng trưởng của doanh nghiệp. Becei sẽ phân tích từ công thức tính để thấy rõ mối quan hệ của các chỉ số này như sau:

Mối quan hệ giữa ROS và ROA

Ta có:

  • ROS =Lợi nhuận sau thuế/Doanh thu thuần
  • Vòng quay tổng tài sản =Doanh thu thuần/Tổng tài sản bình quân
  • ROA =Lợi nhuận sau thuế/Tổng tài sản bình quân

Suy ra:

Mối quan hệ giữa ROS và ROA

Như vậy, ROS và ROA có mối quan hệ tỷ lệ thuận với nhau. Nếu vòng quay tổng tài sản không đổi mà ROS tăng, thì ROA tăng theo, hoặc ngược lại.

Xem thêm: ROA là gì? Cách tính ROA?

Mối quan hệ giữa ROS và ROE

Ta có:

  • ROS =Lợi nhuận sau thuế/Doanh thu thuần
  • Vòng quay tổng tài sản =Doanh thu thuần/Tổng tài sản bình quân
  • Hệ số nhân vốn chủ sở hữu =Tổng tài sản bình quân/Vốn chủ sở hữu bình quân
  • ROE =Lợi nhuận sau thuế/Vốn chủ sở hữu bình quân

Suy ra:

Mối quan hệ giữa ROS và ROE

Như vậy, ROS và ROE có mối quan hệ tỷ lệ thuận với nhau. Nghĩa là nếu ROS tăng, thì ROE tăng theo, hoặc ngược lại.

Xem thêm: ROE là gì? Chỉ số ROE bao nhiêu là tốt?

Những lưu ý cải thiện chỉ số ROS

Để cải thiện được chỉ số ROS từ âm sang dương, doanh nghiệp nên lưu ý những yếu tố dưới đây!

Các yếu tố chủ quan

Đẩy mạnh doanh thu

  • Đánh giá lại kế hoạch bán hàng ở giai đoạn hiện tại đã phù hợp với nhu cầu của thị trường hay chưa.
  • Nghiên cứu thị trường, xây dựng chiến lược mới, đặt mục tiêu doanh thu phù hợp. 
  • Tập trung nhiều hơn vào sản phẩm, đa dạng hóa mẫu mã, đầu tư vào chất lượng và tăng giá bán sao cho thuyết phục nhất. 

Chu kỳ sống của sản phẩm

Chu kỳ sống của sản phẩm cũng là một yếu tố ảnh hưởng đến doanh thu và lợi nhuận, cũng như giá trị chỉ số ROS. Chính vì thế, chủ doanh nghiệp cũng nên dựa vào chu kỳ sống của sản phẩm để kiểm soát thật tốt chi phí hoạt động, giai đoạn nào cần phải đầu tư nhiều vốn, giai đoạn nào cần tiết chế để tối giản chi phí nhất có thể, nhằm thu về lợi nhuận cao hơn. 

Chu kỳ bao gồm các giai đoạn: Giới thiệu ➡ Tăng trưởng ➡ Bão hòa ➡ Suy thoái. 

Kiểm soát chi phí

  • Có chính sách đảm bảo chi phí hoạt động.
  • Cân bằng chi phí hoạt động từ chi phí đầu vào (nguyên vật liệu) đến chi phí vận hành và chi phí bán hàng.
  • Lựa chọn nhà cung cấp nguyên liệu uy tín, giá cả cạnh tranh. Hoặc có thể so sánh các nhà cung cấp với nhau để đưa ra quyết định có nên thay đổi nhà cung cấp không. 
  • Tăng hiệu suất của các tài sản có sẵn: gia tăng đơn hàng bằng cách tận dụng tối đa các thiết bị, dây chuyền để tăng năng suất. 

Các yếu tố khách quan

Khi chỉ số ROS chưa được cải thiện, doanh nghiệp cần phải nghiên cứu các yếu tố bên ngoài tác động đến doanh số bán hàng bao gồm: 

  • Khách hàng: yếu tố thu nhập, nhu cầu mua sản phẩm là cần thiết, nhu cầu mua sản phẩm tương đối cần thiết,…
  • Đối thủ cạnh tranh: giá cả, sản phẩm nhiều chủng loại, mẫu mã đa dạng hơn, chính sách bảo hành tốt hơn hay không.
  • Nhà nước: chính sách thuế, ưu đãi,…

Từ đó, hoạch định lại chiến lược kinh doanh và marketing phù hợp với doanh nghiệp của mình, tăng doanh thu và lợi nhuận hiệu quả, cải thiện chỉ số ROS.

Lời kết

Chỉ số ROS đóng vai trò rất quan trọng trong việc phân tích hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Không chỉ giúp nhà đầu tư đánh giá rõ tình hình phát triển của công ty để đưa ra quyết định mua cổ phiếu đúng đắn, mà còn giúp doanh nghiệp nhìn nhận và cải thiện chiến lược kinh doanh của mình. 

Hy vọng qua bài viết trên đã giúp bạn nắm rõ về chỉ số ROS và công thức tính chỉ số ROS, cũng như mối quan hệ giữa ROS với ROE và ROA. Chúc các bạn thành công!