ROS là gì? Công thức tính và ý nghĩa của chỉ số ROS

Một công cụ được nhà đầu tư và chủ doanh ngiệp sử dụng phổ biến để đánh giá tính hiệu quả trong hoạt động kinh doanh, đó là chỉ số ROS. Bên cạnh đó, chỉ số này còn giúp phản ánh chi tiết kế hoạch quản lý cũng như khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Nếu bạn vẫn còn chưa biết đến chỉ số lợi hại? Cũng như công thức tính và ý nghĩa của nó? Vậy hãy theo dõi bài viết của chúng tôi để tìm hiểu câu trả lời ngay nhé!

Chỉ số ROS là gì?

ROS (Return On Sales) là chỉ số tài chính dùng để đo lường tỷ suất sinh lời trên tổng doanh thu thuần (từ hoạt động bán hàng và dịch vụ, sau đó trừ đi toàn bộ chi phí và thuế suất) của doanh nghiệp.

Chỉ số này được xem là công cụ phản ánh tình hình kinh doanh và cách quản lý kiểm soát chi tiêu của doanh nghiệp. Nếu ROS càng cao thì chứng tỏ doanh nghiệp đang có chiến lược kinh doanh tốt, làm ăn có lãi và ngược lại.

Công thức tính chỉ số ROS

Chỉ số ROA được tính theo công thức dưới đây: 

Từ công thức ta có thể thấy:

  • Khi ROS > 0, có nghĩa là hoạt động kinh doanh của kinh doanh có sinh lãi.
  • Khi ROS < 0, có nghĩa là hoạt động kinh doanh của kinh doanh bị lỗ.

Ví dụ: 

Theo báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) vào tháng 6 năm 2022 (đơn vị: đồng), ta có:

  • Lợi nhuận sau thuế TNDN (60): 1.088.106.941.697 đồng
  • Doanh thu thuần (10): 18.210.492.814.353 đồng

ROS =100% x (1.088.106.941.697/18.210.492.814.353) = 0,0597 =5.97 % 

Ta có thể thấy, chỉ số ROS của Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) vào tháng 6 năm 2022 lớn hơn 0 (5,97>0), chứng tỏ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đó đang có lãi. 

Ý nghĩa chỉ số ROS

Chỉ số ROS có ý nghĩa rất quan trọng đối với các doanh nghiệp, nhà đầu tư, ngân hàng cho vay, cụ thể:

Đối với doanh nghiệp

Quản lý doanh nghiệp có thể thông qua việc so sánh chỉ số ROS với các công ty khác trong cùng lĩnh vực, để nhận biết được vị trí của mình, thực trạng kình doanh cũng như những thiếu soát đang gặp phải. Từ đó đưa ra những giải pháp phù hợp, ví dụ như sử dụng công nghệ để tăng năng suất làm việc, đầu tư đào tạo năng lực nhân viên, kiểm soát chi tiêu giảm những chi phí không cần thiết,…

Đối với nhà đầu tư

Nhà đầu tư có thể dử dụng chỉ số ROS để phân tích tình hình kinh doanh và tiềm năng phát triển của doanh nghiệp, để từ đó lựa chọn và đưa ra quyết định đầu tư phù hợp. Cụ thể như sau:

  • Nếu chỉ số ROS dương: chứng tỏ lợi nhuận từ các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đang có lãi và ổn định. Hơn nữa, ROS càng cao thì càng chứng tỏ chiến lược kinh doanh, công tác quản lý chi phí đang hoạt động hiệu quả. 
  • Nếu chỉ số ROS âm: chứng tỏ lợi nhuận trên doanh thu từ các hoạt động kinh doanh đang thua lỗ. Điều này cho thấy chiến lược kinh doanh chưa hiệu quả, chưa kiểm soát chặt chẽ các loại chi phí bao gồm chi phí đầu vào, chi phí quản lý doanh nghiệp, bán hàng,…

Đối với ngân hàng cho vay

Dựa vào chỉ số ROA, ngân hàng có thể đánh giá được tổng quan về hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và xem xét doanh thu để xác định rằng công ty đó có đủ khả năng trả nợ hay không. Từ đó đưa ra quyết định có nên cho vay vốn hay không.

Chỉ số ROS bao nhiêu là tốt?

Để đánh giá “Chỉ số ROS bao nhiêu là tốt?”, nhà đầu tư cần phải xem xét các yếu tố sau đây:

  • Trong trường hợp chỉ sử dụng mỗi ROS độc lập thì khi chỉ số này lớn hơn 0 chứng tỏ doanh nghiệp đang có lợi nhuận và nếu chỉ số ROS ≥ 10% và luôn duy trì ở mức này, nghĩa là công ty kinh doanh đạt hiệu quả cao.
  • So sánh với tỷ số trung bình ngành,  vì thực tế mỗi ngành nghề khác nhau sẽ có yêu cầu khác nhau về chỉ số ROS. Vì thế, nhà đầu tư nên tập trung so sánh chỉ số ROS của doanh nghiệp với trung bình ngành để nhận được kết quả chính xác nhất.
  • So sánh chỉ số ROS trong quá khứ: để xác định chính xác kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, nhà đầu tư cần xem xét ROS trong một thời gian dài, khoảng từ 3 đến 5 năm. Nếu trong khoảng thời gian đó, doanh nghiệp có thể duy trì chỉ số ROS > 0 hoặc từ 10% trở lên, thì điều này chứng tỏ doanh nghiệp đã đi vào ổn định, mang lại mức lợi nhuận đều đặn và đang đà phát triển mạnh mẽ. 

Mối quan hệ giữa ROS với ROA và ROE

Nếu nhà đầu tư muốn đánh giá chính xác mức độ hiệu quả hoạt động kinh doanh của một doanh nghiệp, thì cần kết hợp phân tích 3 chỉ số này, đó là ROS, ROA và ROE. Từ đó, ta thấy cả 3 chỉ số này có mối quan hệ tương đồng với nhau, cụ thể được thể hiện qua cách tính các chỉ số như sau:

Mối quan hệ giữa ROS và ROA

Ta có:

  • ROS = Lợi nhuận sau thuế / Doanh thu thuần.
  • Vòng quay tài sản = Doanh thu thuần / Tổng tài sản.
  • ROA = Lợi nhuận sau thuế / Tổng tài sản.

⇒ ROA = ROS x Vòng quay tài sản

Từ công thức suy ra, ta có thể thấy ROS và ROA có tác động cùng chiều với nhau. Cụ thể, nếu giá trị vòng quay tài sản không đổi:

– Khi ROS tăng, thì ROA cũng sẽ tăng theo, trường hợp này chứng tỏ doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả.

– Ngược lại, nếu ROS giảm cũng kéo ROA giảm theo, trường hợp này chứng tỏ kế hoạch quản lý chi phí của doanh nghiệp không đạt hiệu quả.

Mối quan hệ giữa ROS và ROE

  • ROS = Lợi nhuận sau thuế / Doanh thu thuần.
  • Vòng quay tài sản = Doanh thu thuần / Tổng tài sản.
  • Vòng quay vốn chủ sở hữu = Doanh thu thuần/ Vốn chủ sở hữu.
  • ROE = Lợi nhuận sau thuế/ Vốn chủ sở hữu.

⇒ ROE = ROS x Vòng quay tài sản x Vòng quay vốn chủ sở hữu

Từ công thức trên có thể thấy, ROS và ROE có mối quan hệ tỷ lệ thuận với nhau. Cụ thể, nếu giá trị vòng quay vốn chủ sở hữu không đổi:

– Khi ROS tăng, thì ROE cũng sẽ tăng theo, trường hợp này chứng tỏ doanh nghiệp quản lý chi phí kinh doanh hiệu quả.

– Ngược lại, nếu ROS giảm kéo ROE giảm theo, trường hợp này chứng tỏ kế hoạch quản lý chi phí của doanh nghiệp chưa hiệu quả.

→ Nhìn chung, ta có thể thấy mối quan hệ giữa ba chỉ số ROS, ROA và ROE là tỷ lệ thuận với nhau.

Lời kết

Tóm lại, chỉ số ROS không chỉ giúp phản ánh hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, mà còn có mang lại nhiều ý nghĩa quan trọng, như giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư phù hợp đồng thời còn hỗ trợ chủ doanh nghiệp nắm được tình hình chiến lược kinh doanh hiện tại có hiệu quả hay không để có biện pháp khắc phục kịp thời. Hy vọng với những thông tin bài viết cung cấp có thể giúp nhà đầu tư có cía nhìn tổng quan về chỉ số ROS, biết cách tính ROS cũng như hiểu được ý nghĩa và vận dụng trong đầu tư một cách linh hoạt. Chúc các bạn thành công!