ROIC là gì? Công thức tính chỉ số ROIC?

ROIC là một trong những chỉ số tài chính cực kỳ quan trọng, giúp nhà đầu tư chứng khoán phân tích kết quả kinh doanh của một doanh nghiệp. Đặc biệt, ROIC còn được chuyên gia đầu tư, tỷ phú hàng đầu thế giới – ông Warren Buffett liên tục nhắc đến trong buổi phỏng vấn của mình khi được hỏi rằng “Theo ông, như thế nào là công ty lý tưởng?”. Vậy ROIC là gì? Chỉ số ROIC bao nhiêu là tốt? Hãy cùng Plimsoll.org theo dõi bài viết dưới đây nhé!

ROIC là gì?

ROIC (Return On Invested Capital) là chỉ số tài chính thể hiện tỷ suất lợi nhuận trên vốn đầu tư, phản ánh khả năng sử dụng nguồn vốn để tạo ra lợi nhuận của doanh nghiệp. 

Thông qua báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, nhà đầu tư sẽ tính toán được chỉ số ROIC, từ đó biết được lợi nhuận thu về là bao nhiêu so với tỷ lệ vốn đầu tư đã bỏ ra.

ROIC là gì?

Ví dụ: 

Theo kết quả báo cáo hoạt động kinh doanh năm 2020 của công ty A cho biết, chỉ số ROIC đạt 18%. Khi đó, nếu bạn đầu tư vào công ty này 100 triệu đồng thì sẽ thu được lợi nhuận là 18 triệu đồng.

Lưu ý: ROIC chỉ giúp nhà đầu tư và doanh nghiệp đánh giá được khả năng sinh lời, nhưng sẽ không thể hiện nguồn gốc của các khoản đầu tư đó đến từ đâu (vốn có sẵn hay đi vay).

Xem thêm: ROA là gì? Cách tính ROA?

Công thức tính chỉ số ROIC

Có khá nhiều công thức tính chỉ số ROIC, nhưng 2 công thức được nhà đầu tư phổ biến nhất bao gồm:

Công thức 1:

ROIC = Lợi nhuận sau thuế/Vốn chủ sở hữu + Nợ dài hạn x 100%

Ví dụ:

Bảng cân đối kế toán hợp nhất của Công ty Cổ Phần Vàng Bạc Đá Quý Phú Nhuận năm 2020:

Theo Bảng cân đối kế toán hợp nhất của Công ty Cổ Phần Vàng Bạc Đá Quý Phú Nhuận năm 2020:

  • Lợi nhuận sau thuế: 1.605.080.895.632 đồng
  • Vốn chủ sở hữu: 5.241.861.865.008 đồng
  • Nợ dài hạn: 9.376.877.000 đồng

⇒ ROIC = 1.605.080.895.6325.241.861.865.008 + 9.376.877.000x 100%=17.79%

Công thức 2:

ROIC = NOPAT/Vốn đầu tư

Trong đó:

  • NOPAT (Net Operating Profit After Tax): lợi nhuận hoạt động ròng sau thuế
  • Vốn đầu tư: số vốn mà công ty đã sử dụng

Ý nghĩa của chỉ số ROIC

ROIC là một trong những chỉ số tài chính có ý nghĩa vô cùng quan trọng, không chỉ đối với doanh nghiệp mà còn đối với nhà đầu tư. Chỉ số này giúp cho quá trình phân tích, đánh giá kết quả kinh doanh dễ dàng hơn. Cụ thể: 

Đối với doanh nghiệp

  • ROIC cho biết giá trị doanh nghiệp tăng hay giảm

Như đã nói, ROIC chỉ có thể đánh giá được khả năng sinh lời mà không xem xét đến nguồn gốc của các khoản đầu tư. Nếu đặt ra giả thiết, tất cả các doanh nghiệp đều vay vốn ngân hàng để phục vụ cho quá trình kinh doanh, sản xuất, thúc đẩy sự tăng trưởng. Như vậy, họ đều sẽ phải trích ra một phần thu nhập để trả lãi ngân hàng. 

Khi đó, doanh nghiệp nào làm ăn phát triển, đủ điều kiện để trả lãi ngân hàng nhưng vẫn còn lại một phần lợi nhuận đáng kể, chứng tỏ giá trị doanh nghiệp đang tăng lên và ngược lại. 

  • ROIC giúp doanh nghiệp đánh giá được mức độ quản lý
  • Chỉ số ROIC giúp cho nhà quản lý tài chính của doanh nghiệp biết được việc sử dụng nguồn vốn có mang lại hiệu quả tốt hay không, nếu không họ cần phải chỉnh sửa lại kế hoạch kinh doanh và cải thiện chất lượng đội ngũ quản lý sao cho phù hợp với mục tiêu lợi nhuận đã đặt ra. 
  • Đồng thời, ROIC cũng cung cấp cho nhà quản lý tài chính các thông tin chi tiết, để đánh giá xem liệu việc đầu tư của công ty có thể sinh lời trong tương lai hay không. Từ đó, họ sẽ điều chỉnh kịp thời các chiến lược kinh doanh.

Đối với nhà đầu tư

  • ROIC giúp lựa chọn được khoản đầu tư tiềm năng: Việc cung cấp các dữ liệu cần thiết cho doanh nghiệp biết giá trị của công ty đang tăng hay giảm, đồng thời chỉ số ROIC cũng giúp cho nhà đầu tư sàng lọc, lựa chọn các doanh nghiệp tiềm năng để mang lại hiệu quả tốt nhất. 

Chỉ số ROIC bao nhiêu là tốt?

Chỉ số ROIC bao nhiêu là tốt?

Không có con số chính xác để nhận định chỉ số ROIC nằm ở ngưỡng đó là tốt, mà tùy vào mỗi ngành nghề sẽ có cách đánh giá chỉ số ROIC khác nhau. Thông thường, nhà đầu tư sẽ kết hợp ROIC với một chỉ số khác là WACC (chi phí sử dụng vốn bình quân) để so sánh giữa các doanh nghiệp với nhau. Theo đó:

  • Nếu ROIC > WACC: Lợi nhuận mang lại lớn hơn chi phí đầu tư cho dự án. Nghĩa là giá trị cổ đông đang tăng lên.
  • Nếu ROIC < WACC: Lợi nhuận mang lại thấp hơn chi phí đầu tư cho dự án. Nghĩa là giá trị cổ đông đang giảm xuống.

Ngoài cách này, để xem xét tình hình tài chính của doanh nghiệp, nhà đầu tư có thể tính toán nếu ROIC ≥ 10% và tăng liên tục theo từng năm, thì doanh nghiệp đang trên đà phát triển. Tóm lại, khi chỉ số ROIC càng lớn, doanh nghiệp đó càng có tiềm năng.

Sự khác biệt giữa chỉ số ROE và ROIC là gì?

Sự khác biệt giữa chỉ số ROE và ROIC là gì?

ROE và ROIC là hai khái niệm gần như giống nhau, nhưng xét về công thức, sự khác biệt lớn nhất là mẫu số và bản chất của nó. Trong đó:

  • ROE là tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (không có nợ vay). Xác định ROE giúp nhà đầu tư đánh giá mức độ hiệu quả của việc sử dụng vốn trong doanh nghiệp.
  • ROIC là tỷ suất lợi nhuận trên vốn đầu tư (bao gồm cả nợ vay). Xác định ROIC giúp nhà đầu tư biết được khả năng sinh lời trên nguồn vốn, cũng như mức độ sử dụng đòn bẩy tài chính của công ty.

Vì ROE được tính dựa trên vốn chủ sở hữu, nên khi doanh nghiệp có nhiều khoản nợ vay, vốn chủ sở hữu sẽ thấp và tất nhiên ROE tăng cao. Như vậy trong trường hợp này, chỉ số ROIC sẽ giúp việc phân tích chính xác hơn và nhà đầu tư có thể loại bỏ những doanh nghiệp sử dụng nhiều đòn bẩy tài chính.

Xem thêm: ROE là gì? Chỉ số ROE bao nhiêu là tốt?

Một số lưu ý khi sử dụng chỉ số ROIC

Mặc dù ROIC là một chỉ số mang lại nhiều tín hiệu cần thiết, tuy nhiên khi sử dụng chỉ số này, nhà đầu tư cần lưu ý những điều dưới đây!

  • Nhà đầu tư chỉ nên tính toán và sử dụng ROIC trong một khoảng thời gian, thời kỳ nhất định. Mặc dù ở hiện tại và quá khứ chỉ số ROIC của doanh nghiệp chưa thực sự cao, nhưng điều này không có nghĩa trong tương lai nó cũng sẽ ì ạch như vậy. 
  • Bạn nên so sánh chỉ số ROIC của các doanh nghiệp trong cùng một nhóm ngành nghề. Vì mỗi lĩnh vực khác nhau sẽ có đặc điểm ROIC khác nhau. 
  • Nên sử dụng kết hợp chỉ số ROIC với các chỉ số tài chính khác như ROA qua nhiều năm (3-5 năm) để đánh giá được toàn diện và chính xác hơn về tình hình hoạt động của doanh nghiệp. 
  • ROIC có thể bị thao túng hoặc tác động bởi nhiều thủ thuật kế toán, các khoản lợi nhuận bất thường từ việc thanh lý tài sản/thoái vốn. 

Lời kết

ROIC là một trong những chỉ số hữu ích được đông đảo các nhà đầu tư cổ phiếu sử dụng trong phân tích, đánh giá thị trường. Tuy nhiên, để phát huy tác dụng một cách tối đa, bạn nên kết hợp ROIC với các chỉ số tài chính khác như ROE, ROA, WACC,… để mang lại kết quả dự đoán chính xác hơn nhé! Chúc các bạn thành công!