ROA là gì? Công thức tính chỉ số ROA ?

Việc phân tích và đánh giá tổng quan tình hình kinh doanh của một doanh nghiệp là yếu tố cực kỳ quan trọng trước khi tiến hành đầu tư. Và để hỗ trợ cho quá trình này, thì chỉ số ROA chính là công cụ cần thiết dành cho các nhà đầu tư. Vậy bạn có đang tò mò về ROA là gì và công thức tính chỉ số ROA như thế nào? Hãy cùng theo dõi bài viết dưới đây để tìm hiểu một cách chi tiết nhất!

ROA là gì?

ROA (Return On Asset – tỷ suất sinh lời ròng của tài sản) là chỉ số dùng để đo lường tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản của một doanh nghiệp.

Đây là tiêu chí vô cùng quan trọng giúp trader phân tích mức độ hiệu quả việc sử dụng tài sản của doanh nghiệp trước khi đưa ra quyết định đầu tư.

Công thức tính chỉ số ROA

Chỉ số ROA được tính theo công thức dưới đây: 

ROA= Lợi nhuận sau thuế / Tổng vốn đầu tư của doanh nghiệp x100%

Trong đó: 

  • % là đơn vị tính của chỉ số ROA.
  • Lợi nhuận sau thuế (lợi nhuận ròng) là khoản tiền còn lại sau khi lấy tổng doanh thu trừ đi các khoản chi phí thực hiện kinh doanh, sản xuất và thuế thu nhập doanh nghiệp. 
  • Tổng vốn đầu tư doanh nghiệp là tổng tài sản của doanh nghiệp tại thời điểm báo cáo kết quả tài chính (bao gồm cả vốn chủ sở hữu doanh nghiệp và vốn vay).

Để giảm thiểu sai sót trong kết quả hoạt động kinh doanh, chúng ta nên sử dụng chỉ tiêu tổng tài sản bình quân, được tính như sau:

Tổng tài sản bình quân= (Tài sản kỳ đầu + Tài sản kỳ cuối)/2

Ví dụ: 

Đơn vị: triệu đồng

Theo báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng SGB trong quý 2/2021 ta có: 

  • Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối/lỗ lũy kế: 325.967 triệu đồng
  • Tổng tài sản tại quý 2/2021: 22.870.486 triệu đồng

Tổng tài sản bình quân = (22.870.486 + 20.569.399)/2 = 21.719.942,5 triệu đồng

=> ROA = (325.967/21.719.942,5) * 100% = 0,015 = 1,5%

Ta có thể thấy, chỉ số ROA của ngân hàng SGB trong quý 2/2021 lớn hơn 0, chứng tỏ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đó đang có lãi và ổn định. 

Ý nghĩa chỉ số ROA

Chỉ số ROA có ý nghĩa rất quan trọng đối với các doanh nghiệp, ngân hàng cho vay và nhà đầu tư, cụ thể:

Đối với doanh nghiệp

  • ROA phản ánh mức độ hiệu quả hoạt động của một công ty, dựa vào chỉ số này chủ doanh nghiệp có thể đo lường được liệu số vốn mang đi đầu tư sinh ra lợi nhuận như thế nào. Nếu chỉ số ROA càng cao, cho thấy tỷ suất sinh lời càng lớn, đồng thời mức độ sử dụng nguồn tài sản càng hiệu quả và ngược lại.
  • Chủ doanh nghiệp có thể đánh giá tính hiệu quả của chiến lược kinh doanh, bằng cách so sánh ROA từng thời kỳ (tháng, quý, năm) hay với các doanh nghiệp khác trong cùng lĩnh vực, cùng quy mô. Nếu ROA của doanh nghiệp cao, nghĩa là doanh nghiệp đang có chiều hướng tốt và tiếp tục phát triển theo chiến lược ban đầu. Ngược lại, nếu ROA của doanh nghiệp thấp, thì doanh nghiệp nên xem xét và điều chỉnh lại chiến lược kinh doanh của mình.

Đối với nhà đầu tư

  • So sánh chỉ số ROA qua từng thời kỳ của doanh nghiệp trong quá khứ, giúp nhà đầu tư đánh giá được liệu công ty này có đang phát triển tốt hay không.
  • Ngoài ra, nhà đầu tư có thể dử dụng chỉ số này để phân tích tình hình kinh doanh của doanh nghiệp so với các công ty khác có cùng ngành và quy mô. Nhằm nhận định doanh nghiệp nào đang phát triển mạnh hơn, nghĩa là giá cổ phiếu của doanh nghiệp đó sẽ cao hơn, từ đó giúp trader đưa ra quyết định đầu tư phù hợp.

Đối với ngân hàng cho vay

  • Thông qua chỉ số ROA, ngân hàng có thể đánh giá tổng quát về tài chính của doanh nghiệp đó, từ đó đưa ra quyết định có nên cho vay vốn hay không.

Chỉ số ROA bao nhiêu là tốt?

Để đánh giá “Chỉ số ROA bao nhiêu là tốt?”, nhà đầu tư cần phải xem xét các yếu tố tiên quyết sau đây:

  • Đầu tiên là lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp, vì thực tế mỗi ngành nghề khác nhau sẽ có yêu cầu khác nhau về số tài sản. Ví dụ đối với ngành công nghiệp, thì chỉ số ROA sẽ thấp hơn so với các ngành dịch vụ vì yêu cầu tài sản cố định lớn hơn. Vì thế, nhà đầu tư nên tập trung so sánh chỉ số ROA với các công ty cùng lĩnh vực hoạt động để nhận được kết quả chính xác nhất.
  • Theo tiêu chuẩn quốc tế, chỉ số ROE nằm ở mức đạt khi > 7.5%, nhưng tốt nhất là chỉ số này phải lớn hơn 10% thì mới được xem là đủ điều kiện chứng minh được rằng doanh nghiệp đang hoạt động ổn định và có lời. 
  • So sánh ROA với trung bình ngành: điều này giúp nhà đầu tư có cái nhìn tổng quan về khả năng sinh lợi nhuận đồng thời cho thấy hiệu quả kinh tế khi chủ doanh nghiệp dùng nguồn vốn để phát triền kế hoạch kinh doanh. Nếu ROA > trung bình ngành chứng tỏ doanh nghiệp này quản lý, sử dụng hiệu quả tài sản và ngược lại. 
  • So sánh chỉ số ROA trong quá khứ: các nhà đầu tư cần xem xét trong 3 năm liên tiếp mới có thể đánh giá chính xác về mức độ tăng trưởng trưởng của doanh nghiệp. Nếu trong khoảng thời gian đó, doanh nghiệp có thể duy trì chỉ số ROA với giá trị 10% trở lên, thì mới chứng tỏ doanh nghiệp kiểm soát tài sản hiệu quả. Và ngược lại, nếu ROA có xu hướng giảm trong các năm liền kề, thì chứng tỏ hiệu quả quản lý tài sản đang giảm sút, không sinh lời tốt.

Mối quan hệ giữa chỉ số ROA và ROE

Chỉ số ROA và ROE có mối quan hệ mật thiết với nhau và được thể hiện qua công thức:

Ta có thể thấy, mối quan hệ giữa ROA và ROE được thể hiện thông qua đòn bẩy tài chính. Mà ở đây, hệ số đòn bẩy tài chính hay còn được gọi là hệ số vay nợ, chính là yếu tố phản ánh mối quan hệ giữa phần vốn được hình thành từ nợ vay và vốn chủ sở hữu.

Vậy từ tỷ lệ ROE/ROA, chủ doanh nghiệp có thể đánh giá tổng quan hơn về khả năng sử dụng vốn trong kinh doanh. Cụ thể, nếu hệ số đòn bẩy tài chính cao chứng tỏ doanh nghiệp đang sử dụng nợ vay để thúc hoạt động sản xuất, nghĩa là doanh nghiệp này đang hoạt động kém hiệu quả, vì họ sử dụng nhiều nợ vay từ bên ngoài hơn để duy trì hoạt động kinh doanh. Ngược lại, nếu hệ số đòn bẩy tài chính càng thấp, nghĩa là doanh nghiệp đang hoạt động có hiệu quả, vì họ sử dụng nhiều vốn chủ sở hữu hơn để duy trì hoạt động kinh doanh.

Những lưu ý khi sử dụng ROA

Một số lưu ý dành cho nhà đầu tư khi sử dụng chỉ số ROA để phân tích tình hình kinh doanh của doanh nghiệp:

  • Yếu tố đầu tiên và tiên quyết đó là nhà đầu tư nên lựa chọn những nguồn cung cấp báo cáo tài chính uy tín và tin cậy, phải đảm bảo các thông số công bố là chính xác.
  • Mỗi ngành nghề đều có nhận định khác nhau về chỉ số ROA, vì thế nhà đầu tư cần quan tâm đến vấn đề này để tránh xảy ra sai xót trong quá trình đánh giá. 
  • Bên cạnh việc xem xét dựa trên lĩnh vực, nhà đầu tư còn phải lưu ý so sánh với ROA trung bình ngành hoặc giữa các doanh nghiệp cùng ngành.
  • Cuối cùng là để đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp một cách tổng quan nhất, thì việc chỉ phân tích ROA là chưa đủ, cần kết hợp với một số chỉ số khác như ROE, EPS, P/E, ROS, đòn bẩy tài chính,…

Lời kết

Chỉ số ROA được xem là công cụ hữu ích trong việc đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp. Nhưng nhà đầu tư không nên chỉ dựa hoàn toàn vào nó để đưa ra quyết định đầu tư, mà phải kết hợp thêm nhiều chỉ số khác và kinh nghiệm chiến lược của mình. Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn hiểu rõ về ROA là gì, ý nghĩa và cách tính ROA. Chúc các bạn thành công!