Chỉ số ROE là gì? Công thức tính và ý nghĩa của chỉ số ROE

Để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của một doanh nghiệp, ROE là chỉ số quan trọng hàng đầu được các nhà đầu tư sử dụng phổ biến. Bên cạnh đó, chỉ số này còn giúp nhận diện năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp so với các đối thủ khác trong ngành. Nếu bạn vẫn chưa hiểu rõ chỉ số ROE là gì? Công thức tính và ý nghĩa của chỉ số ROE? thì hãy theo dõi bài viết dưới đây để tìm hiểu ngay nhé!

Chỉ số ROE là gì?

ROE là viết tắt của Return Of Equity, nghĩa là tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu. Đây là chỉ số được sử dụng để đo lường khả năng sử dụng vốn hiệu quả của một công ty, hay nói cách khác là đo lường khả năng sinh lời của một khoản đầu tư trên mỗi đồng vốn bỏ ra.

Chỉ số ROE là yếu tố quan trọng giúp các nhà đầu tư đánh giá tiềm năng của doanh nghiệp, xem họ sử dụng tiền được đầu tư để tạo ra lợi nhuận thế nào, có hiệu quả không. Bên cạnh đó, tỷ lệ này cũng giúp nhà đầu tư so sánh sức mạnh của các doanh nghiệp với nhau trong cùng ngành hoặc trong thị trường.

Ý nghĩa của chỉ số ROE

ROE là chỉ số mang nhiều ý nghĩa với các nhà đầu tư, cụ thể như sau:

  • Dựa vào chỉ số ROE, nhà đầu tư sẽ biết mình có nhận được lợi nhuận từ việc góp vốn thông qua cổ phiếu của doanh nghiệp không.
  • Có thể so sánh ROE với giá trị trong quá khứ và chỉ số ROE trung bình ngành để đánh giá khả năng sinh lời và hiệu quả hoạt động kinh doanh của tổ chức.
  • Với doanh nghiệp, nếu ROE cao, ban lãnh đạo công ty có thể tiếp tục duy trì chiến lược kinh doanh hiện tại. Ngược lại, nếu chỉ số này thấp thì công ty cần xem xét, thay đổi chiến lược để mang lại hiệu quả tốt hơn. 
  • Nhà đầu tư có thể so sánh chỉ số ROE của công ty với ROE trung bình của ngành để xác định lợi thế cạnh tranh. Chỉ số này sẽ đưa ra thông tin về cách thức ban lãnh đạo công ty sử dụng nguồn vốn chủ sở hữu để phát triển doanh nghiệp.
  • ROE tăng trưởng bền vững theo thời gian cho thấy công ty phát triển tốt và biết cách tái đầu tư thu nhập, tăng năng suất, lợi nhuận để tạo giá trị cho cổ đông.

Công thức tính chỉ số ROE

Trong đó:

  • Lợi nhuận sau thuế (hay lợi nhuận ròng): Là tổng lợi nhuận của công ty sau khi trừ đi các loại chi phí.
  • Vốn chủ sở hữu bình quân = (Vốn chủ sở hữu đầu kỳ + Vốn chủ sở hữu cuối kỳ)/2

Công thức tính ROE có thể áp dụng cho bất kỳ công ty nào có thu nhập ròng và vốn chủ sở hữu là số dương. Công thức này phát huy hiệu quả rất tốt khi so sánh các công ty cùng ngành, bởi vì nó cho thấy công ty nào đang hoạt động tài chính với hiệu quả cao hơn.

Chỉ số ROE trong đầu tư chứng khoán

ROE là chỉ số tài chính cho thấy hiệu quả sử dụng vốn của một doanh nghiệp. Vì vậy, nó được rất nhiều nhà đầu tư dùng làm tiêu chí đánh giá khi lựa chọn chứng khoán để đầu tư.

Khi sử dụng chỉ số ROE trong đầu tư chứng khoán, nhà đầu tư cần chú ý một số vấn đề sau:

  • Nên lựa chọn đầu tư vào cổ phiếu của những doanh nghiệp có chỉ số ROE cao.
  • Không nên so sánh ROE của các doanh nghiệp khác ngành vì tiêu chuẩn ROE của mỗi ngành nghề không giống nhau.
  • Nhà đầu tư nên xem xét ROE toàn ngành để đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt và hiệu quả nhất. Ví dụ, nếu muốn đầu tư vào ngành bán lẻ thì nên ưu tiên những doanh nghiệp có ROE cao hơn trung bình toàn ngành.
  • Không phải lúc nào ROE cao cũng tốt. Cần đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến ROE một cách cẩn thận theo mô hình Dupont, để nắm rõ các yếu tố này tác động đến ROE theo hướng tích cực hay tiêu cực, trong ngắn hạn hay dài hạn.

Chỉ số ROE bao nhiêu là tốt?

Để đánh giá chỉ số ROE tốt hay không cần phụ thuộc vào ROE trung bình của từng ngành. Một số ngành sẽ có xu hướng ROE cao hơn những ngành khác (hoặc yêu cầu ít vốn tự có hơn để hoạt động). Chẳng hạn, vào năm 2020, ngành công nghiệp ô tô có tỷ lệ ROE tiêu chuẩn khoảng 12,5%. Tuy nhiên, ROE trung bình trong lĩnh vực bán lẻ là hơn 18%. Chỉ số ROE càng cao chứng tỏ công ty sử dụng nguồn vốn càng hiệu quả.

Ngoài ra, khi xem xét chỉ số ROE của một công ty, nhà đầu tư nên tính toán và đánh giá trong khoảng thời gian ít nhất 3 năm. Một doanh nghiệp có tỷ số ROE trên 20% trong 3 năm liên tiếp được xem là hoạt động kinh doanh hiệu quả và có sức cạnh tranh tốt.

Những lưu ý khi chỉ số ROE quá cao

Khi chưa tìm hiểu kỹ về ROE, một số nhà đầu tư cho rằng chỉ số ROE càng cao càng tốt. Tuy nhiên, suy nghĩ này chỉ đúng khi thu nhập ròng lớn hơn nhiều so với vốn chủ sở hữu, tức là công ty hoạt động mạnh và tăng trưởng tốt.

Nếu ROE cao bởi vì vốn chủ sở hữu nhỏ hơn so với thu nhập ròng thì trở thành mối rủi ro đáng lo ngại. Thông thường, vấn đề này xảy ra bởi các lý do sau:

  • Lợi nhuận không nhất quán: Công ty có thể trải qua thua lỗ trong một khoảng thời gian dài. Các khoản lỗ này sẽ được cập nhật trong bảng cân đối kế toán ở dạng “lỗ giữ lại” trong phần vốn chủ sở hữu, lâu dần làm cho vốn chủ sở hữu giảm xuống. Sau đó, công ty làm ăn có lời trong một năm gần nhất thì sẽ có chỉ số ROE cao một cách không đúng (do vốn chủ sở hữu bị giảm).
  • Vốn dư nợ: Khi công ty vay vốn ở ngoài càng nhiều sẽ càng làm vốn chủ sở hữu giảm xuống (vì vốn chủ sở hữu bằng tài sản trừ đi dư nợ). Khi đó, ROE sẽ tăng lên nhưng không phải dấu hiệu tốt.
  • Thu nhập ròng âm: Thu nhập ròng âm hoặc vốn chủ sở hữu âm sẽ tạo ra chỉ số ROE cao giả tạo. Vì vậy, những doanh nghiệp thua lỗ hoặc âm vốn chủ sở hữu không nên tính chỉ số ROE.

Một số hạn chế của chỉ số ROE 

Bên cạnh những lợi ích mà chỉ số ROE mang lại thì nó vẫn tồn tại một số điểm hạn chế mà nhà đầu tư cần lưu ý:

  • ROE có thể bị điều chỉnh bởi chính sách kế toán: Khi công ty tăng/giảm nguồn vốn vào quỹ dự phòng, hoặc thu mua lại cổ phiếu của doanh nghiệp mình đang lưu hành trên thị trường sẽ gây ảnh hưởng đến chỉ số ROE.
  • Chỉ số ROE không ổn định: Tùy vào chính sách phát triển của công ty trong từng giai đoạn hoặc do thị trường thay đổi mà lợi nhuận hàng quý, năm của công ty không giống nhau, khiến nhà đầu tư khó đánh giá đúng hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.
  • ROE không bao gồm tài sản vô hình: Cách tính ROE chỉ dựa trên lợi nhuận ròng và vốn chủ sở hữu, không bao gồm tài sản vô hình như bản quyền, phát minh, thương hiệu,… nên sẽ có phần sai lệch và không phản ánh đúng lợi thế của doanh nghiệp.

Lời kết

Để ứng dụng thành thạo chỉ số ROE vào hoạt động phân tích doanh nghiệp, nhà đầu tư cần hiểu rõ các thông tin về ROE đồng thời rèn luyện sử dụng thường xuyên. Hy vọng những kiến thức trong bài viết trên đây sẽ hữu ích với bạn trong quá trình tìm hiểu về các chỉ số tài chính. Chúc các bạn luôn đầu tư hiệu quả và thành công!